Мал чарбасынын өнүгүшү жана адамдардын азык-түлүк коопсуздугуна жана сапатына болгон талаптарынын тынымсыз жакшырышы менен тоют кошулмаларына болгон суроо-талап да өсүүдө. Салттуу тоют кошулмаларына негизинен антибиотиктер, гормондор жана тоют ферменттери ж.б. кирет. Бирок, бул салттуу тоют кошулмаларында антибиотиктерди туура эмес колдонуу дары-дармектерге туруктуулукка алып келиши, гормондордун калдыктарынын адамдын ден соолугуна тийгизген потенциалдуу коркунучтары сыяктуу көйгөйлөр бар. Ошондуктан, жаңы тоют кошулмаларын изилдөө жана иштеп чыгуу эң актуалдуу изилдөө тармагына айланды.
Жаңы тоют кошулмаларын изилдөө жана иштеп чыгуу негизинен төмөнкү аспектилерге багытталган:
1. Пробиотиктер: Пробиотиктер – бул кожоюнга пайдалуу тирүү бактериялардын бир түрү, алар кожоюндун ичеги флорасынын түзүлүшүн жана функциясын жакшыртуу менен жаныбарлардын тамак сиңирүү жөндөмүн жана иммунитетин жакшырта алат. Пробиотиктер зыяндуу бактериялардын өсүшүн токтотуп, ичеги патогендеринин жугуу коркунучун азайтып, жаныбарлардын өсүү көрсөткүчтөрүн жана ден соолугун жакшырта алат. Ошондуктан, пробиотиктер жаңы тоют кошулмаларын изилдөөнүн эң маанилүү багыттарынын бирине айланды.
2. Өсүмдүк экстракттары: Өсүмдүк экстракттары - өсүмдүктөрдөн алынган белгилүү бир биологиялык активдүүлүккө ээ заттар. Өсүмдүк экстракттары антиоксидант, антибактериалдык, сезгенүүгө каршы ж.б. сыяктуу кеңири биологиялык активдүүлүккө ээ, бул жаныбарлардын өсүү көрсөткүчтөрүн жана ден соолугунун абалын жакшырта алат. Учурда айрым өсүмдүк экстракттары тоют кошулмаларында, мисалы, жүзүм данегинин экстракты, глицирризин жана башкаларда кеңири колдонулуп келет.
3. Белок ферменттери: Белок ферменттери - белокторду майда молекулярдык пептиддерге же аминокислоталарга ажырата алган ферменттердин бир классы. Белок ферменттери белоктун пайдаланылышын жакшыртып, тоюттун азыктык баалуулугун жогорулатып, азоттун бөлүнүп чыгышын азайта алат. Учурда амилаза, целлюлаза жана башкалар сыяктуу айрым белок ферменттери тоют кошулмаларында колдонулуп келет.
4. Антиоксиданттар: Антиоксиданттар – бул кычкылдануу реакцияларын басаңдатуучу, тоюттагы майлардын жана витаминдердин кычкылдануу жоголушун азайтуучу жана тоюттун сактоо мөөнөтүн узартуучу заттардын бир классы. Антиоксиданттар жаныбарлардын иммунитетин жакшыртып, оорулардын пайда болушун азайтып, жаныбарлардын өсүү көрсөткүчтөрүн жана ден соолугун жакшырта алат. Учурда тоют кошулмаларында Е витамини, селен жана башкалар сыяктуу кээ бир антиоксиданттар колдонулуп келет.
Жаңы тоют кошулмаларын изилдөө жана иштеп чыгуу тоюттун азыктык баалуулугун жана коопсуздугун жакшыртып гана тим болбостон, айлана-чөйрөнүн булганышын жана ресурстардын калдыктарын азайта алат. Бирок, жаңы тоют кошулмаларын изилдөө жана иштеп чыгуу дагы эле изилдөө жана иштеп чыгуу чыгымдарынын жогору болушу жана туруксуз колдонуу таасири сыяктуу кээ бир кыйынчылыктарга туш болууда. Ошондуктан, илимий изилдөө мекемелери менен ишканалардын ортосундагы кызматташтыкты күчөтүү, жаңы тоют кошулмаларына изилдөө жана иштеп чыгуу инвестицияларын көбөйтүү жана жаңы тоют кошулмаларын изилдөө жана иштеп чыгуу деңгээлин жана колдонуу таасирин жакшыртуу зарыл.
Кыскасы, мал чарбачылыгынын өнүгүшү жана адамдардын азык-түлүк коопсуздугуна жана сапатына болгон талаптарынын өсүшү менен жаңы тоют кошулмаларын изилдөө жана иштеп чыгуу чоң мааниге ээ. Жаңы тоют кошулмаларын изилдөө жана иштеп чыгуу тоюттун азыктык баалуулугун жана коопсуздугун жакшыртып, жаныбарлардын өсүү көрсөткүчтөрүн жана ден соолук абалын жакшыртып, айлана-чөйрөнүн булганышын жана ресурстардын ысырап болушун азайта алат. Бирок, жаңы тоют кошулмаларын изилдөө жана иштеп чыгуу дагы эле айрым кыйынчылыктарга туш болууда жана изилдөө жана иштеп чыгуу деңгээлин жана колдонуунун таасирин жогорулатуу үчүн илимий изилдөө мекемелери менен ишканалардын ортосундагы кызматташтыкты күчөтүү зарыл.
Жарыяланган убактысы: 2023-жылдын 28-сентябры